MUSZLE I… NAPARSTKI

Kolekcjonowanie naparstków to hobby na tyle nietypowe, że w Polsce nie powstało jeszcze nawet określenie na osoby oddające się tej pasji.
W Wielkiej Brytanii, gdzie narodziła się tradycja gromadzenia tych bibelotów, osoby takie znane są jako ? ?digitabulists?.

Najstarszy naparstek /datowany na pierwszy wiek naszej ery i wykonany z brązu/ pochodził z czasów rzymskich i został odnaleziony w Pompejach. Podobny jemu odszukano także w starożytnym Verulamium, czyli obecnym St. Albans w Wielkiej Brytanii.

Z długą historią przedmiotu wiąże się wiele zastosowań, odbiegających zasadniczo od przeznaczenia podstawowego ? popychania igły podczas szycia tkanin lub skóry.
Od roku 1800 naparstki były stosowane jako miarki do alkoholu?stąd wyrażenie ?just a thimbleful? ? na określenie ilości trunku.
?Kobiety nocy? zwykły używać naparstków w praktyce, kiedy to pukając nimi w okna /z ang. ?thimble-knocking?/, informowały o swojej obecności.
Takie ?pukanie naparstkiem? wiązało się także z praktyką wiktoriańskich nauczycielek, które zwykły stukać nimi w głowy niesfornych uczniów.
W latach 30-tych i 40-tych XIX wieku naparstki o czerwonym wierzchu wykorzystywano do celów reklamowych. Pozostawienie naparstka z drewna sandałowego w magazynach z tkaninami zapewniało ochronę przed molami. Dość długo utrzymywała się też tradycja obdarowywania tym przedmiotem ukochanego mężczyzny.

Prawdziwym stylistą ?branży naparstkowej? stał się Anglik ? Charles Horner i jego słynne ?dorcas? cenione po dziś dzień przez kolekcjonerów.

Najczęściej naparstki wykonywane są z metalu /także srebra i złota/, skóry, gumy, drewna, szkła oraz porcelany. Dawniej robiono je z kości, rogów lub kości słoniowej; często intarsjując masą perłową.
Zastosowane motywy zdobnicze zachwycają różnorodnością, choć muszle mięczaków należą do ornamentów rzadkich.

Prezentowane eksponaty zawdzięczam uprzejmości polskich ?digitabulists? ? Pani Agnieszce Kopczyńskiej, Pani Poli Dorna, oraz Panu Tadeuszowi Łyczakowskiemu. Dziękuję!

Na wstępie ? bardzo eleganckie, porcelanowe naparstki p. Tadeusza Łyczakowskiego.

na01

na02

na03

na04

na05

na06

na07

na08

Pani Agnieszka Kopczyńska przesłała mi modelinowe naparstki z przegrzebkami.

na09

na10

na11

Pani Pola Dorna prezentuje dwa naparstki mosiężne; naparstek wysadzany iryzującą masą haliotisów oraz eksponaty o tematyce „ślimaczej”.

na12

na13

na14

na16

na15

na17